In het kort
- Als zzp’er start je meestal met een eenmanszaak; de KVK-inschrijving kost in 2026 eenmalig € 85,15.
- Je krijgt automatisch een btw-id van de Belastingdienst en doet meestal per kwartaal btw-aangifte.
- In 2026 is de zelfstandigenaftrek € 1.200 en de startersaftrek € 2.123, mits je 1.225 uur haalt.
- Regel zelf je buffer, arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid en pensioen.
Zzp’er worden is in Nederland verrassend eenvoudig: je schrijft je in bij de KVK, je krijgt een btw-nummer en je kunt aan de slag. Toch zit het verschil tussen een rommelige en een sterke start in de voorbereiding. Wie vooraf nadenkt over zijn tarief, administratie en belastingen, voorkomt dure verrassingen in het eerste jaar.
In dit artikel lees je in acht praktische stappen hoe je als zelfstandige zonder personeel begint in 2026. Met de actuele bedragen voor dit jaar, een rekenvoorbeeld en de valkuilen waar veel starters tegenaan lopen.
Wat betekent zzp’er worden eigenlijk?
Een zzp’er is een zelfstandige zonder personeel. Je werkt voor eigen rekening en risico, voor meerdere opdrachtgevers, en je bepaalt zelf hoe je het werk uitvoert. Juridisch is “zzp’er” geen rechtsvorm. De meeste zzp’ers kiezen bij de start voor een eenmanszaak, omdat die snel en goedkoop op te richten is.
Starten als zzp betekent ook dat je zekerheden van een werknemer kwijtraakt. Je hebt geen doorbetaling bij ziekte, geen pensioenregeling via een werkgever en geen WW als opdrachten stoppen. Daar staat tegenover dat je meer vrijheid hebt, zelf je tarief bepaalt en fiscale voordelen kunt krijgen als ondernemer.
Belangrijk: de Belastingdienst kijkt niet naar hoe jij jezelf noemt, maar naar hoe je werkt. Werk je maandenlang voor één opdrachtgever, onder diens leiding en op dezelfde manier als vaste medewerkers, dan kan er sprake zijn van schijnzelfstandigheid. Sinds 2025 handhaaft de Belastingdienst daar weer actief op.
Stap 1 tot en met 3: idee, plan en rechtsvorm
Idee toetsen en ondernemingsplan maken
Voordat je de stap zet, wil je weten of er genoeg vraag is naar wat je aanbiedt. Stel jezelf een paar eerlijke vragen:
- Wie zijn mijn eerste drie tot vijf potentiële opdrachtgevers?
- Wat rekenen anderen in mijn vakgebied, en waarin onderscheid ik mij?
- Hoeveel uur per week kan ik realistisch declareren?
- Hoe lang kan ik rondkomen als de eerste maanden tegenvallen?
Een ondernemingsplan hoeft geen dik rapport te zijn. Een paar pagina’s met je aanbod, doelgroep, tarief, verwachte omzet en kosten is genoeg. Het dwingt je om concreet na te denken en is handig als je later een lening of krediet wilt aanvragen. Reken daarbij met een buffer: veel starters houden minstens drie tot zes maanden vaste lasten achter de hand.
Tip: Bepaal je uurtarief vanuit wat je netto nodig hebt, niet vanuit je oude salaris. Reken met ongeveer 1.000 tot 1.200 declarabele uren per jaar; de rest van je tijd gaat op aan acquisitie, administratie, vakantie en ziekte.
Rechtsvorm kiezen: eenmanszaak oprichten of niet?
Voor bijna alle starters is de eenmanszaak de logische keuze. Een eenmanszaak oprichten kost weinig, je hebt geen notaris nodig en je profiteert van de ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Het nadeel is dat je met je privévermogen aansprakelijk bent voor zakelijke schulden.
Een bv is vooral interessant als je winst flink stijgt of als je grotere aansprakelijkheidsrisico’s loopt. Twijfel je, lees dan eerst ons artikel over de keuze tussen een eenmanszaak of bv. Daar zetten we de verschillen in belasting, kosten en aansprakelijkheid op een rij. Ga je samen met iemand anders ondernemen, dan kijk je ook naar een vof.
Stap 4: KVK inschrijven als eenmanszaak
Als je aan de voorwaarden voor ondernemerschap voldoet, ben je verplicht je in te schrijven in het Handelsregister. Dat doe je bij de KVK. Een eenmanszaak oprichten gaat in drie stappen:
- Kies een bedrijfsnaam en controleer of die nog vrij is.
- Vul het online inschrijfformulier in en maak een afspraak.
- Ga met een geldig identiteitsbewijs langs bij een KVK-vestiging om de inschrijving af te ronden.
Je kunt je inschrijven vanaf een week voor de start tot uiterlijk een week na de start van je bedrijf. De eenmalige inschrijfvergoeding is € 85,15 (2026), en die kosten zijn aftrekbaar van je winst. Je krijgt direct een KVK-nummer. Kijk voor de actuele voorwaarden en het formulier op de pagina inschrijven bij KVK van Ondernemersplein.
Na je KVK-inschrijving geeft de KVK je gegevens door aan de Belastingdienst. Ben je btw-ondernemer, dan ontvang je binnen enkele weken per post een omzetbelastingnummer en een btw-identificatienummer. Dat btw-id zet je op je website, facturen en offertes. Gebruik het omzetbelastingnummer alleen voor contact met de Belastingdienst.
Stap 5: regel je administratie en btw
Als ondernemer ben je verplicht een administratie bij te houden en die zeven jaar te bewaren. Begin direct met een aparte zakelijke rekening. Dat houdt privé en zakelijk gescheiden en scheelt je bij de aangifte veel zoekwerk.
Je administratie bevat in ieder geval:
- alle verkoopfacturen en inkoopfacturen;
- bankafschriften en kasbonnen;
- een urenregistratie (belangrijk voor het urencriterium);
- contracten en offertes met opdrachtgevers.
Voor btw doe je meestal per kwartaal aangifte. Over je omzet bereken je 21% btw (of 9% of 0% voor bepaalde diensten), en de btw die je zelf betaalt op zakelijke kosten trek je af. Verwacht je minder dan € 20.000 omzet per jaar, dan kun je kiezen voor de kleineondernemersregeling (KOR). Je rekent dan geen btw, maar mag ook geen btw terugvragen. Of dat voordelig is, hangt af van je klanten en je investeringen.
Let op: De btw die je int, is niet van jou. Zet die direct apart op een spaarrekening, samen met een deel van je winst voor de inkomstenbelasting. Veel starters komen na het eerste jaar in de problemen doordat ze dat geld al hebben uitgegeven.
Stap 6: ken de belastingvoordelen voor zzp’ers in 2026
Als ondernemer in de inkomstenbelasting heb je recht op een aantal aftrekposten. De belangrijkste voor starters zijn:
- Zelfstandigenaftrek: € 1.200 in 2026 (in 2025 was dit nog € 2.470).
- Startersaftrek: € 2.123 extra, maximaal drie keer in de eerste vijf jaar van je onderneming.
- Mkb-winstvrijstelling: 12,7% van je winst na ondernemersaftrek is vrijgesteld.
Voor de zelfstandigenaftrek en startersaftrek moet je aan het urencriterium voldoen: minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden. Daar tellen ook niet-declarabele uren mee, zoals acquisitie en administratie. Houd je uren dus vanaf dag één bij. De mkb-winstvrijstelling krijg je ook zonder urencriterium.
Een vereenvoudigd rekenvoorbeeld voor een starter met € 50.000 winst in 2026 die aan het urencriterium voldoet:
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Winst uit onderneming | € 50.000 |
| Zelfstandigenaftrek | € 1.200 af |
| Startersaftrek | € 2.123 af |
| Winst na ondernemersaftrek | € 46.677 |
| Mkb-winstvrijstelling (12,7%) | € 5.928 af |
| Belastbare winst | € 40.749 |
Over die belastbare winst betaal je inkomstenbelasting volgens de tarieven van box 1 (in 2026 35,75% tot € 38.883 en 37,56% daarboven tot € 78.426). Daar gaan de heffingskortingen weer vanaf. Daarnaast betaal je een inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet van 4,85%. Een veelgebruikte vuistregel is om 30 tot 40% van je winst te reserveren voor belasting, maar je werkelijke bedrag hangt af van je persoonlijke situatie.
Houd er rekening mee dat het kabinet heeft voorgesteld om de zelfstandigenaftrek in 2027 te verlagen naar € 900 en de startersaftrek vrijwel af te schaffen. Die plannen moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer.
Stap 7: verzeker jezelf en bouw een buffer op
Als zzp’er ben je zelf verantwoordelijk voor de risico’s die een werkgever normaal draagt. Denk na over drie zaken:
- Arbeidsongeschiktheid: word je langdurig ziek, dan valt je inkomen weg. Je kunt een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten, of aansluiten bij een broodfonds waarin ondernemers elkaar bij ziekte ondersteunen.
- Aansprakelijkheid: een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering dekt schade die je bij een klant veroorzaakt. Voor sommige opdrachten eisen opdrachtgevers die verzekering.
- Pensioen: je bouwt geen pensioen op via een werkgever. Je kunt zelf fiscaal gunstig sparen via een lijfrente binnen je jaarruimte.
Vergelijk polissen op dekking, wachttijd en voorwaarden, niet alleen op premie. En reken de premies mee in je uurtarief.
Stap 8: vind je eerste opdrachten en werk zelfstandig
Je eerste klanten komen meestal uit je eigen netwerk: oud-collega’s, vroegere werkgevers en mensen die je werk al kennen. Vertel breed dat je bent gestart, zorg voor een duidelijke website of online profiel en vraag tevreden klanten om een aanbeveling.
Let er daarbij op dat je ook echt als zelfstandige werkt. Een paar signalen die helpen om aan te tonen dat je ondernemer bent:
- je werkt voor meerdere opdrachtgevers;
- je bepaalt zelf hoe en wanneer je het werk uitvoert;
- je gebruikt je eigen spullen en draagt zelf ondernemersrisico;
- je maakt heldere afspraken in een offerte of overeenkomst per opdracht.
In 2026 legt de Belastingdienst bij schijnzelfstandigheid nog geen verzuimboetes op, maar naheffingen bij opdrachtgevers zijn wel mogelijk. Daardoor zijn sommige opdrachtgevers voorzichtiger geworden. Een duidelijke zelfstandige positie maakt je dus ook commercieel aantrekkelijker.
Tip: Zet je eerste dag als ondernemer meteen in je agenda als startmoment voor je urenregistratie. Achteraf 1.225 uur reconstrueren is lastig en overtuigt de Belastingdienst minder.
Checklist: zzp worden in 2026
Zet je alles nog even op een rij? Gebruik deze korte checklist:
| Onderdeel | Wat regel je? |
|---|---|
| Plan | Aanbod, doelgroep, uurtarief en buffer |
| Rechtsvorm | Meestal eenmanszaak; bv bij hoge winst of risico |
| KVK | Inschrijving, € 85,15 eenmalig |
| Belastingdienst | Btw-id ontvangen, eventueel KOR aanvragen |
| Administratie | Zakelijke rekening, facturen, urenregistratie |
| Verzekeringen | Arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid, pensioen |
| Opdrachten | Netwerk activeren, heldere afspraken per opdracht |
Zzp’er worden is geen sprong in het diepe als je deze stappen bewust doorloopt. Begin klein, houd je cijfers bij en stel je keuzes elk jaar opnieuw bij. Zo bouw je stap voor stap aan een gezonde onderneming.
Veelgestelde vragen over zzp’er worden
De verplichte kosten zijn laag: de KVK-inschrijving kost in 2026 eenmalig € 85,15. Daarnaast heb je meestal kosten voor een zakelijke rekening, een boekhoudprogramma, een website en verzekeringen. Reken voor een eenvoudige start op enkele honderden euro's, exclusief eventuele investeringen in apparatuur.
Ja, dat kan. Veel mensen starten als zzp naast een baan om het risico te beperken. Controleer wel je arbeidscontract op een nevenwerkzaamhedenbeding of concurrentiebeding. Haal je het urencriterium van 1.225 uur niet, dan heb je geen recht op zelfstandigenaftrek en startersaftrek, maar wel op de mkb-winstvrijstelling.
Er is geen vast omzetbedrag. Je moet je inschrijven als je ondernemer bent: je levert zelfstandig diensten of producten aan anderen met als doel winst te maken. Twijfel je, dan kun je via de KVK nagaan of je aan de voorwaarden voldoet.
Dat hangt af van je winst en persoonlijke situatie. Je betaalt inkomstenbelasting over je winst na aftrekposten en mkb-winstvrijstelling, plus een Zvw-bijdrage van 4,85% in 2026. Als vuistregel reserveren veel zzp'ers 30 tot 40% van hun winst voor belasting.
Als zzp'er bouw je geen recht op WW op. Heb je eerder in loondienst gewerkt, dan kun je soms nog een oud WW-recht hebben. Bij stoppen met je bedrijf zijn er in specifieke situaties gemeentelijke regelingen, maar daarvoor gelden strenge voorwaarden.
