In het kort
- Een aov is in 2026 nog niet verplicht; de verplichte basisverzekering (BAZ) komt niet eerder dan 2030.
- Een private aov kost vaak ongeveer € 120 tot € 350 per maand, afhankelijk van beroep, leeftijd en dekking.
- De premie is in de regel aftrekbaar in box 1, de uitkering is belast.
- Een broodfonds of buffer overbrugt ziekte tot twee jaar, maar dekt geen blijvende arbeidsongeschiktheid.
Een aov voor zzp’ers is een van de grootste keuzes die je als zelfstandige maakt. Word je langdurig ziek of raak je arbeidsongeschikt, dan valt je inkomen in één keer weg. Een werknemer valt terug op de werkgever en het UWV, jij als zzp’er in principe niet.
In dit artikel lees je wat een arbeidsongeschiktheidsverzekering precies doet, hoe het in 2026 staat met de verplichte aov voor zelfstandigen, wat een aov kost en welke alternatieven er zijn, zoals een broodfonds. Zo kun je een keuze maken die past bij jouw situatie en je budget.
Wat is een aov voor zzp’ers?
Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov) keert een maandelijks bedrag uit als je door ziekte of een ongeval niet meer, of minder, kunt werken. Als zzp’er heb je geen recht op een Ziektewet- of WIA-uitkering via een werkgever. Zonder eigen voorziening ben je bij langdurige uitval aangewezen op je spaargeld, je partner of uiteindelijk de bijstand.
Een aov verzekering voor zzp’ers werkt met een paar vaste bouwstenen:
- Verzekerd bedrag: het bedrag per jaar of maand dat je ontvangt bij volledige arbeidsongeschiktheid. Verzekeraars hanteren meestal een maximum, gerelateerd aan je winst.
- Eigen risicotermijn (wachttijd): de periode waarin je na ziekmelding nog geen uitkering krijgt, bijvoorbeeld 30, 90 of 365 dagen.
- Eindleeftijd: tot welke leeftijd de verzekering doorloopt, bijvoorbeeld tot je AOW-leeftijd.
- Arbeidsongeschiktheidscriterium: bepaalt wanneer je als arbeidsongeschikt geldt. Daarover lees je verderop meer.
Ben je gedeeltelijk arbeidsongeschikt, dan krijg je bij de meeste polissen een gedeeltelijke uitkering, naar rato van het percentage dat je niet meer kunt werken.
Is een aov zzp verplicht? De stand van zaken in 2026
Op dit moment is een aov voor zzp’ers niet verplicht. Wel werkt het kabinet aan een wettelijke basisverzekering: de Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ). Het wetsvoorstel ligt in 2026 bij de Tweede Kamer, die het nog kan aanpassen. Daarna moet ook de Eerste Kamer instemmen. Volgens de KVK hoeven ondernemers tot 2030 nog geen verplichte verzekering tegen arbeidsongeschiktheid te hebben. De precieze regels en de ingangsdatum kunnen dus nog veranderen.
Op basis van het huidige voorstel ziet de verplichte aov er globaal zo uit:
| Onderdeel | Voorstel BAZ (stand oktober 2026) |
|---|---|
| Ingangsdatum | Niet eerder dan 2030 |
| Voor wie | Ondernemers met winst uit onderneming voor de inkomstenbelasting |
| Premie | Maximaal ongeveer € 171 per maand (berekend op het minimumloon van 2025), fiscaal aftrekbaar |
| Wachttijd | 2 jaar, daarin geen uitkering |
| Uitkering | 70% van de belastbare winst, maximaal op het niveau van het minimumloon |
| Duur | Tot de AOW-leeftijd, uitgevoerd door UWV |
| Opt-out | Mogelijk met een eigen aov die minstens gelijkwaardig is |
Ter vergelijking: het wettelijk minimumloon voor iemand van 21 jaar of ouder is per 1 januari 2026 € 14,71 bruto per uur. De uitkering uit de basisverzekering is dus bedoeld als bodem, niet als vervanging van een modaal of hoger inkomen.
Let op: in het voorstel staat een overgangsregeling. Heb je vóór een nog te bepalen peildatum een eigen aov afgesloten met een eindleeftijd van minimaal 55 jaar, een wachttijd van hooguit 2 jaar en zonder beperkte uitkeringsduur, dan mag je die houden. Die peildatum is nog niet bekendgemaakt.
De actuele stand van het wetsvoorstel vind je bij de KVK-uitleg over de verplichte aov.
Kosten arbeidsongeschiktheidsverzekering zzp
De premie van een private aov verschilt sterk per persoon. Indicaties die rondgaan liggen meestal tussen ongeveer € 120 en € 350 per maand, maar voor zware beroepen of een hoog verzekerd bedrag kan het ook meer zijn. Een persoonlijke offerte is de enige manier om zeker te weten wat jij betaalt.
Deze factoren bepalen de premie het meest:
- Beroep: fysiek zwaar werk geeft een hoger risico en dus een hogere premie dan kantoorwerk.
- Leeftijd: hoe ouder je bent bij het afsluiten, hoe duurder.
- Verzekerd bedrag: meer uitkering betekent meer premie.
- Eigen risicotermijn: een langere wachttijd maakt de premie flink lager.
- Eindleeftijd: verzekeren tot je AOW-leeftijd is duurder dan tot 60 jaar.
- Dekking: een ruime definitie van arbeidsongeschiktheid kost meer.
Is de premie aftrekbaar?
Ja, de premie van een aov is in de regel aftrekbaar in box 1 als uitgave voor inkomensvoorzieningen, op voorwaarde dat jij verzekeringnemer, verzekerde en begunstigde bent. Je trekt de premie dus niet af als bedrijfskosten van je winst, maar als persoonsgebonden aftrekpost in je aangifte inkomstenbelasting. Daar staat tegenover dat een uitkering later belast is.
Tip: kies je voor een langere eigen risicotermijn om premie te besparen, zet dan het bedrag dat je in die periode nodig hebt apart op een buffer. Zo overbrug je de wachttijd zonder stress.
Waar let je op bij een aov verzekering zzp?
Twee polissen met dezelfde premie kunnen in de praktijk heel anders uitpakken. Let bij het vergelijken vooral op deze punten.
Beroeps- of arbeidsongeschiktheid
Het arbeidsongeschiktheidscriterium is misschien wel het belangrijkste onderdeel. Er zijn grofweg drie varianten:
- Eigen beroep: je krijgt een uitkering als je je eigen beroep niet meer kunt uitoefenen. Dit is de ruimste en duurste dekking.
- Passende arbeid: je krijgt alleen een uitkering als je ook ander werk dat past bij je opleiding en ervaring niet kunt doen.
- Gangbare arbeid: je krijgt alleen een uitkering als je vrijwel geen enkel werk meer kunt doen. Dit is de goedkoopste en meest beperkte variant.
Sommige polissen combineren dit: eerst een aantal jaar dekking voor je eigen beroep, daarna voor passende arbeid.
Overige voorwaarden
- Uitsluitingen: bij een medische keuring kan de verzekeraar bestaande klachten uitsluiten, bijvoorbeeld rugklachten of psychische klachten.
- Indexatie: wordt je uitkering of verzekerd bedrag jaarlijks aangepast aan de inflatie?
- Uitkeringsduur: sommige goedkopere varianten keren maar een beperkt aantal jaren uit. Zo’n polis voldoet niet aan de voorwaarden van de voorgestelde overgangsregeling.
- Premieverloop: blijft de premie gelijk of stijgt die met je leeftijd?
Alternatieven voor een aov: broodfonds en meer
Een volwaardige aov is niet voor iedereen betaalbaar. Gelukkig zijn er alternatieven en combinaties die je kunt overwegen.
Broodfonds zzp
Een broodfonds is een groep zelfstandigen die elkaar onderling steunt bij ziekte. Iedere deelnemer legt maandelijks geld in op een eigen rekening. Word je ziek, dan krijg je van de andere deelnemers maandelijkse schenkingen. Die steun duurt maximaal twee jaar. Een broodfonds werkt vooral als overbrugging van de eerste periode, bijvoorbeeld in combinatie met een aov met een lange eigen risicotermijn. Voor blijvende arbeidsongeschiktheid is het geen oplossing.
Vrijwillige verzekering via UWV
Was je vlak voordat je zzp’er werd in loondienst? Dan kun je je onder voorwaarden vrijwillig verzekeren voor de WIA bij UWV. Je moet je dan binnen 13 weken nadat je verplichte werknemersverzekering is gestopt aanmelden en je moet aan eisen voldoen over de periode dat je verplicht verzekerd was. Bekijk de voorwaarden bij UWV voordat je deze termijn laat verlopen.
Zelf sparen
Een eigen buffer is altijd verstandig, maar alleen sparen is meestal te weinig voor langdurige uitval. Reken het eens door: een jaar zonder inkomen opvangen vraagt al snel een fors bedrag.
| Optie | Wat het dekt | Belangrijkste nadeel |
|---|---|---|
| Private aov | Lange en eventueel blijvende uitval, tot de eindleeftijd | Relatief hoge premie |
| Broodfonds | Ziekte tot maximaal twee jaar | Geen dekking bij langdurige of blijvende uitval |
| Vrijwillige WIA via UWV | Arbeidsongeschiktheid na wachttijd, volgens WIA-regels | Alleen mogelijk direct na loondienst en onder voorwaarden |
| Eigen buffer | Korte periodes van ziekte | Raakt snel op bij langdurige uitval |
Zo kies je de juiste aov als zzp’er
Met deze stappen kom je tot een weloverwogen keuze:
- Bereken je vaste lasten. Hoeveel heb je minimaal per maand nodig voor wonen, verzekeringen en boodschappen? Dat is de ondergrens voor je verzekerd bedrag.
- Bepaal je buffer. Hoe lang kun je zelf overbruggen? Dat bepaalt welke eigen risicotermijn bij je past.
- Kies het criterium. Is je beroep specialistisch of fysiek, dan is dekking voor je eigen beroep vaak het overwegen waard.
- Vergelijk offertes. Vraag meerdere offertes op met dezelfde uitgangspunten en lees de polisvoorwaarden. Een onafhankelijk adviseur kan helpen.
- Houd rekening met de BAZ. Kies bij voorkeur een polis die voldoet aan de voorwaarden van de overgangsregeling, zodat je later niet hoeft over te stappen.
Arbeidsongeschiktheid is niet het enige risico dat je als zelfstandige loopt. Ook schade die je bij een klant veroorzaakt kan flink in de papieren lopen. Lees daarom ook ons artikel over de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering voor zzp’ers, zodat je beide risico’s in samenhang bekijkt.
Conclusie: wacht niet op de verplichte aov
De verplichte basisverzekering komt er op zijn vroegst in 2030 en biedt dan een uitkering op minimumloonniveau, pas na twee jaar wachttijd. Voor de meeste zzp’ers is dat onvoldoende om hun vaste lasten te dekken. Zelf iets regelen blijft dus belangrijk, of dat nu een aov is, een broodfonds, een buffer of een combinatie. Hoe eerder je dit regelt, hoe jonger je bent bij het afsluiten en hoe lager je premie meestal uitvalt.
Veelgestelde vragen over aov zzp
Nee, in 2026 is een aov voor zzp'ers nog niet verplicht. De verplichte basisverzekering voor zelfstandigen komt er volgens de huidige planning niet eerder dan 2030. Wel kan het slim zijn om nu al een eigen aov af te sluiten, omdat je dan jonger bent en mogelijk onder de overgangsregeling valt.
Vaak wel, maar de verzekeraar kan bij de medische acceptatie bepaalde klachten uitsluiten of een hogere premie vragen. Bij ernstige klachten kan een aanvraag ook worden afgewezen. Vul de gezondheidsverklaring altijd volledig en eerlijk in, anders loop je het risico dat je later geen uitkering krijgt.
Dat bepaal je zelf binnen de grenzen van de verzekeraar, meestal gerelateerd aan je gemiddelde winst. Bij volledige arbeidsongeschiktheid ontvang je het verzekerde bedrag, bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid een deel daarvan. De uitkering is belast in box 1.
Volgens het huidige wetsvoorstel mag je een eigen aov houden als die vóór de peildatum is afgesloten en voldoet aan de voorwaarden van de overgangsregeling. Daarnaast komt er een opt-out voor wie een gelijkwaardige private verzekering heeft. De definitieve regels zijn nog niet vastgesteld.
De meeste polissen kun je aanpassen, bijvoorbeeld door het verzekerd bedrag of de eigen risicotermijn te wijzigen. Een hoger verzekerd bedrag vraagt soms een nieuwe medische keuring. Opzeggen kan meestal per contractvervaldatum; lees de voorwaarden van je polis.
