In het kort
- Je voldoet aan het urencriterium bij minimaal 1.225 uur per kalenderjaar voor je onderneming.
- Werk je ook in loondienst, dan moet je meer dan de helft van je tijd aan je bedrijf besteden (behalve als starter).
- Het levert in 2026 recht op zelfstandigenaftrek (€ 1.200) en eventueel startersaftrek (€ 2.123).
- Ook administratie, acquisitie en zakelijke reistijd tellen mee; houd je uren doorlopend bij.
Het urencriterium is voor veel zelfstandigen een bron van vragen. Wie zoekt op urencriterium zzp, wil vooral weten of hij recht heeft op belastingvoordeel. Het criterium bepaalt namelijk of je recht hebt op een aantal belangrijke belastingvoordelen, zoals de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek. De regel klinkt eenvoudig: besteed minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming. In de praktijk roept hij veel vragen op. Welke uren tellen mee? Wat als je ook in loondienst werkt? En hoe bewijs je dat je de uren echt hebt gemaakt?
In dit artikel lees je hoe het urencriterium in 2026 werkt, welke voordelen eraan vastzitten en hoe je met een goede urenregistratie voorkomt dat je die voordelen kwijtraakt.
Wat is het urencriterium?
Het urencriterium is een voorwaarde uit de inkomstenbelasting. Je voldoet eraan als je als ondernemer voor de inkomstenbelasting minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteedt. Dat komt neer op gemiddeld zo’n 23,5 uur per week, als je het hele jaar doorwerkt.
Er zit een tweede voorwaarde aan vast: je moet meer dan de helft van je totale werktijd aan je onderneming besteden. Heb je naast je bedrijf een baan in loondienst, dan moet je dus meer uren in je bedrijf steken dan in die baan. Op die tweede eis bestaat een uitzondering voor starters: was je in één of meer van de vijf voorgaande kalenderjaren geen ondernemer, dan hoef je niet aan de 50%-eis te voldoen.
Het urencriterium geldt altijd per kalenderjaar. Begin je halverwege het jaar, dan moet je de 1.225 uur dus in de resterende maanden halen. Uren worden niet naar rato verlaagd.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld laat zien wat dat betekent. Neem je zes weken vakantie en vrije dagen op, dan heb je 46 werkweken. Om aan 1.225 uur te komen, besteed je dan gemiddeld bijna 27 uur per week aan je bedrijf. Start je op 1 juli, dan heb je nog zo’n 23 werkweken over en kom je uit op ruim 53 uur per week. Dat is voor de meeste starters niet haalbaar, waardoor zij in hun eerste, korte jaar vaak geen zelfstandigenaftrek krijgen.
Zelfstandigenaftrek en andere voordelen van het urencriterium
Haal je het urencriterium, dan heb je recht op een aantal ondernemersfaciliteiten. Voor 2026 zijn dat:
| Regeling | Bedrag 2026 | Urencriterium nodig? |
|---|---|---|
| Zelfstandigenaftrek | € 1.200 | Ja |
| Startersaftrek | € 2.123 | Ja (bij arbeidsongeschiktheid geldt een verlaagd criterium van 800 uur) |
| Meewerkaftrek | Afhankelijk van de uren van je partner | Ja, voor de ondernemer; je partner moet minimaal 525 uur meewerken |
| MKB-winstvrijstelling | 12,70% van de winst | Nee |
| Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek | Afhankelijk van je investeringen | Nee |
De zelfstandigenaftrek is de bekendste van deze voordelen. Hij wordt wel elk jaar kleiner: van € 2.470 in 2025 naar € 1.200 in 2026 en € 900 in 2027. Toch levert hij nog steeds een paar honderd euro belastingvoordeel per jaar op. Samen met de startersaftrek gaat het in 2026 voor starters om € 3.323 aan aftrek.
Wat de aftrek je netto oplevert, hangt af van je inkomen. In ons artikel over de btw-aangifte voor zzp’ers lees je bovendien hoe je naast de inkomstenbelasting je btw-verplichtingen op orde houdt, want ook daarvoor is een nette administratie de basis.
Startersaftrek zzp: extra voordeel in de eerste jaren
Ben je net begonnen, dan heb je naast de zelfstandigenaftrek mogelijk recht op de startersaftrek. In 2026 bedraagt die € 2.123. De belangrijkste voorwaarden:
- je hebt recht op de zelfstandigenaftrek en voldoet dus aan het urencriterium;
- je was in één of meer van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer voor de inkomstenbelasting;
- je hebt in die vijf jaar niet meer dan twee keer zelfstandigenaftrek toegepast;
- je gebruikt de startersaftrek maximaal drie keer in de eerste vijf jaar.
Ontvang je een arbeidsongeschiktheidsuitkering, zoals een WIA-, WAO-, WAZ-, Wajong- of Ziektewet-uitkering, dan geldt voor de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid een verlaagd urencriterium van 800 uur.
Let op: volgens de huidige plannen verdwijnt de startersaftrek per 1 januari 2027. Voor de meeste starters is 2026 daarmee het laatste jaar waarin je hem kunt gebruiken. Controleer bij je aangifte over 2026 dus goed of je er recht op hebt.
Welke uren tellen mee voor het urencriterium?
Een veelgemaakte fout is dat zzp’ers alleen hun declarabele uren tellen. Voor het urencriterium tellen alle uren mee die je aan je onderneming besteedt, ook als je ze niet aan een klant factureert.
| Telt wel mee | Telt niet mee |
|---|---|
| Werk voor opdrachtgevers | Uren waarin je alleen bereikbaar bent, maar niet werkt |
| Administratie, boekhouding en belastingaangiften | Privétijd en privéreizen |
| Acquisitie, offertes en netwerken | Werk dat je in loondienst doet |
| Zakelijke reistijd | Tijd voor een hobby zonder winstoogmerk |
| Website, marketing en social media voor je bedrijf | |
| Opstartwerk, zoals marktonderzoek en een ondernemingsplan | |
| Vakgerichte opleiding en bijscholing |
De uren moeten wel aannemelijk zijn. Claim je 1.500 uur, maar heb je maar een paar duizend euro omzet, dan zal de Belastingdienst vragen hoe die uren besteed zijn. Ook de verhouding tussen declarabele en niet-declarabele uren moet logisch zijn voor jouw soort bedrijf.
Bijzondere situaties
- Zwangerschap: de zestien weken rond de bevalling tellen mee, op basis van het gemiddelde aantal uren dat je normaal per week werkt.
- Meerdere ondernemingen: de uren van al je ondernemingen samen tellen mee voor het urencriterium.
- Vof of maatschap: het urencriterium geldt per vennoot of maat, niet voor het bedrijf als geheel.
- Bv: heb je een bv, dan heb je geen recht op de zelfstandigenaftrek, ongeacht je uren.
Urenregistratie voor zzp’ers: zo bewijs je je uren
De bewijslast ligt bij jou. Vraagt de Belastingdienst om onderbouwing en kun je die niet geven, dan kan de zelfstandigenaftrek worden geschrapt. Dat leidt tot een naheffing, eventueel met belastingrente. Een goede urenregistratie is daarom geen overbodige luxe.
Je mag zelf kiezen hoe je je uren bijhoudt. Wat de Belastingdienst wil zien, is een registratie die geloofwaardig en controleerbaar is. Dat betekent:
- Registreer doorlopend. Een urenoverzicht dat je achteraf in december in één keer invult, is minder overtuigend dan een registratie die je dagelijks of wekelijks bijwerkt.
- Noteer per activiteit. Schrijf niet alleen het aantal uren op, maar ook waaraan je hebt gewerkt: welke klant, welk project of welke niet-declarabele taak.
- Bewaar ondersteunend bewijs. Agenda’s, offertes, facturen, e-mails en reisgegevens maken je registratie sterker.
- Bewaar alles zeven jaar. Voor je administratie geldt een bewaarplicht van zeven jaar.
Tip: zet in je urenregistratie een aparte categorie voor niet-declarabele uren, zoals administratie en acquisitie. Zo zie je in één oogopslag of je op koers ligt voor de 1.225 uur, en kun je die uren later makkelijk onderbouwen.
Of je nu een spreadsheet, een app of de urenmodule van je boekhoudprogramma gebruikt, maakt niet uit. Belangrijk is dat je het consequent doet en dat de registratie aansluit bij de rest van je administratie.
Wat als je het urencriterium niet haalt?
Haal je de 1.225 uur niet, of besteed je meer tijd aan je baan in loondienst dan aan je bedrijf (en ben je geen starter), dan vervallen de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en de meewerkaftrek. Je bent dan nog wel ondernemer voor de inkomstenbelasting en hebt recht op de MKB-winstvrijstelling.
Voor parttime zzp’ers met een baan ernaast is dit eerder regel dan uitzondering. In dat geval is het verstandig om er gewoon van uit te gaan dat je geen zelfstandigenaftrek krijgt. Nu de aftrek steeds lager wordt, is het financiële verschil bovendien kleiner dan een paar jaar geleden.
Twijfel je of je de uren gaat halen, kijk dan halverwege het jaar naar je registratie. Zie je dat je achterloopt, dan kun je bewust meer tijd steken in acquisitie, administratie of bijscholing. Uren opschrijven die je niet gemaakt hebt, is uiteraard geen optie: dat kan leiden tot een boete.
Urencriterium zzp: veelgemaakte fouten
Om het overzichtelijk te houden, zijn dit de fouten die het vaakst voorkomen:
- Alleen declarabele uren tellen, waardoor je onterecht denkt dat je het criterium niet haalt.
- Geen of een te summiere urenregistratie bijhouden.
- Vergeten dat de 50%-eis geldt als je ook in loondienst werkt en geen starter meer bent.
- Denken dat de 1.225 uur naar rato lager wordt als je halverwege het jaar start.
- Startersaftrek vaker dan drie keer toepassen, of in een jaar dat je er geen recht op hebt.
Meer informatie over de precieze voorwaarden vind je bij de KVK over het urencriterium van 1.225 uur. Met een consequente urenregistratie en een helder overzicht van je uren sta je sterk als de Belastingdienst vragen stelt.
Veelgestelde vragen over urencriterium zzp
Als je het hele jaar doorwerkt, is dat gemiddeld ongeveer 23,5 uur per week. Houd je rekening met vakantie, dan kom je eerder uit op zo'n 26 tot 28 uur per week in de weken dat je werkt.
Ja, zakelijke reistijd telt mee, bijvoorbeeld de reis naar een opdrachtgever of een zakelijke bijeenkomst. Privéreizen tellen niet mee.
Nee, je hoeft je urenregistratie niet mee te sturen. Je geeft in je aangifte aan dat je aan het urencriterium voldoet. De Belastingdienst kan later om bewijs vragen, dus bewaar je registratie zeven jaar.
Ja. Het urencriterium is altijd 1.225 uur per kalenderjaar en wordt niet naar rato verlaagd. Start je later in het jaar, dan moet je die uren dus in minder maanden halen.
Ja. Voor de MKB-winstvrijstelling hoef je niet aan het urencriterium te voldoen. Je moet wel ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting.
